|
Wizje lokalne organizowane są zazwyczaj w miejscach, gdzie wydarzyło się coś ważnego, gdzie zapisana jest jakaś historia, którą naoczni świadkowie próbują przywołać poprzez relację i odtworzenie wydarzeń. Drugi odcinek Finisażu Stadionu X-lecia wykorzystywał, stosowaną przez policję lub historyków, strategię wizji lokalnej do zainscenizowania spotkań z ludźmi, których los powiązał z tym niesamowitym obiektem – socrealistyczną ruiną w centrum miasta oraz wielokulturowym targowiskiem. Podczas zaaranżowanego spaceru publiczność spotkała między innymi Stanisława Królaka – wybitnego finalistę Wyścigu Pokoju z 1956 roku; Janusza Zaorskiego – kibica i reżysera filmowego; kupców CHD Stadion i pionierów handlu w okolicy; architektów-orędowników wpisania Stadionu na listę zabytków; tancerki z zespołu ludowego występującego na słynnych dożynkach; pracowników Centralnego Ośrodka Sportowego, planistów Euro 2012 oraz profesora Adama Romana, autora rzeźby Sztafeta. Wizja lokalna – zamiast weryzmu – proponowała teatr dokumentalny, w którym zaproszone osoby grały samych siebie. Stadion Dziesięciolecia przez znaczną część swojej historii wykorzystywany był do celów nie tylko sportowych. Geneza Stadionu miała podłoże propagandowe – zbudowany w stachanowskim tempie dwunastu miesięcy obiekt otwarto z pompą 22 lipca 1955 roku z okazji rozpoczynającego się w Warszawie Światowego Festiwalu Młodzieży. Miał być wizytówką komunistycznego porządku. Nośnikiem nowych treści miała być także jego architektura. Dlatego wokół Stadionu nie zainstalowano ogrodzenia i przez okrągły rok mógł tam wejść każdy, kto miał na to ochotę. Wstęp limitowano tylko podczas zawodów sportowych, koncertów czy pokazów kaskaderskich. Lud Warszawy skwapliwie skorzystał z tej wolności, wykorzystując stadionową koronę i trybuny jako miejsce schadzek, libacji i pokątnych interesów. Realizacji nie doczekały się też socrealistyczne posągi, które miały ozdabiać stadionową bramę od strony Wisły. Przygotowano kamienne cokoły, ale nigdy nie ustawiono na nich monumentalnych rzeźb. Nie powstał również fresk inspirowany historią państwa polskiego w duchu walki klas i marksistowskiej teorii dziejów, który w bramie od strony alei Zielenieckiej chciał namalować zachwycony PRL młody artysta z Meksyku. Jedynymi stałymi emblematami socrealizmu były płaskorzeźby na marmurowej trybunie dla oficjeli. Ale tymi, którzy mogli dostrzec ich komunistyczna symbolikę, byli zasiadający w loży partyjni notable – ze zwykłych trybun te detale nie były widoczne. Architekci sprytnie ominęli rafy socrealizmu. W latach pięćdziesiątych XX wieku sportowa arena na warszawskiej Pradze Południe była Stadionem-rzeźbą, jednym z najpiękniejszych obiektów stadionów ziemnych na świecie, dostosowanym do obowiązujących wówczas standardów w budownictwie tego typu. Spacer był inscenizowaną opowieścią o jednej z ikon PRL-u, Stadionie, którego walory architektoniczne i oryginalna historia sprawiły, że jest obiektem wyjątkowym, w którym przeglądają się dzieje nie tylko Polski, ale i Europy Środkowej ostatniego półwiecza.
Uczestnicy, w kolejności pojawienia się na trasie:
1. Jan Wacławik, pracownik Centralnego Ośrodka Sportu, wprowadzenie do historii losów obiektu. 2.Stanisław Królak, laureat Wyścigu Pokoju z 1956 roku, odtworzenie wjazdu na rowerze kolażowym przez tunel podczas finiszu Wyścigu Pokoju. 3.Janusz Zaorski, relacja kibica z ostatniego międzynarodowego meczu na Stadionie Polska–Finladnia z 1981 roku. 4. Kupcy z Centrum Handlowo-Detalicznego Stadion, opowieść o ponad dwudziestu latach spędzonych na Stadionie, począwszy od rozstawianych tam łóżek polówek, przez wiaty, blaszane szczęki, po rozterki związane z likwidacją bazaru i poszukiwaniem nowej lokalizacji. 5.Lekcja tańca – demonstracja fragmentów choreografii wykonywanej w kilkutysięcznym tłumie przez uczestniczki tańców dożynkowych. Układ ruchów, który zyskiwał pewną spektakularność z perspektywy trybun, wykonany w bliskości widzów okazywał się schematycznym wzorem. 6.Królowa sztafety – Teresa Sukniewicz, polska lekkoatletka, występująca w biegach płotkarskich. Relacja z ustanawiania rekordów świata w biegu na sto metrów przez płotki oraz meczów lekkoatletycznych na Stadionie. 7.Tomasz Kwieciński, ATJ architekci, opowieść o zaniedbanym dziedzictwie socjalnego realizmu, koncepcji nabudowania nowego stadionu w niecce starego, strategiach budowania stadionów. 8.Sekret sztafety, profesor Adam Roman, autor rzeźby sztafeta, widocznej od mostu Poniatowskiego, w rozmowie z Cezarym Polakiem opowiadał o stachanowskim tempie pracy, nadinterpretacji znaczeń, błędzie konstrukcyjnym.
Wybrane artykuły i recenzje: Agnieszka Kowalska, Wizja lokalna na Stadionie, "Gazeta Wyborcza" 19.11.2007 Sybille Korte, Katze oder Nudelmachine, Berlinez Zeintung, 23.11.2007 Kaja Pawełek, Długie pożegnanie czyli ostatnie relacje ze Stadionu Dziesięciolecia.Na żywo!,Obieg.pl, 02.12.2007
|
18 listopada 19.00 klub Chłodna 25 Stéphane Noël Chmury z 1000 balonów z helem; wygaszanie miasta; inteligentne drzewa - wykład o projektach w przestrzeni miejskiej oraz pokaz filmu Marcina Latałło z akcji Boniek! Zobacz więcej zdjęć
Finisaż Stadionu X-lecia
seria wydarzeń performatywnych na zrujnowanym Stadionie X-lecia
Zrujnowany Stadion X-lecia był dla wielu Warszawiaków zaskakującym odkryciem. W środku stolicy wyrastała widowiskowa, jakby antyczna ruina obiektu sportowego, który został zbudowany w 1955 roku z gruzów zburzonej Warszawy. Wokół działało miasteczko wietnamskie. To miejsce przez ostatnich kilkanaście lat funkcjonowało jak miasto w mieście. Botanicy szukali na nim dzikich roślin, archeologowie – fragmentów średniowiecznej Warszawy, antropolodzy – bohaterów, a kulturoznawcy – legend miejskich. Dzięki projektowi Finisaż Stadionu X-lecia udało się wprowadzić na Stadion artystów. W latach 2006-2008 powstało tam w sumie siedem projektów: inscenizowane spacery, fikcyjne mecze, audycje w niedzielnym radiowęźle i nocny spektakl na placu budowy. Sztuka stała się sposobem wskazania fascynującej wielowątkowości tego obszaru, sprawiła, że Stadion można postrzegać inaczej.
Podróż do Azji – spacer akustyczny po sektorze wietnamskim Stadionu Dziesięciolecia z 2006 roku Anny Gajewskiej, Joanny Warszy i Ngo Van Tuonga oraz seria kolejnych sześciu akcji w ramach Finisażu w sezonie 2007/2008: Massimo Furlan Boniek! Wizja lokalna, Likwidacja Jarmarku Europa, Radio Simulator i backyardradio Radio Stadion Nadaje, annas kollektiv Palowanie i Schauplatz International Schengen, były subiektywnymi wyprawami artystów, sportowców, aktywistów do rzeczywistości „nieistniejącego już” Stadionu, oraz wskazywały na jego problematyczne istnienie. Powstały projekty poruszające przede wszystkim kwestie fascynującej historii i teraźniejszości tego miejsca.
> BONIEK! | Massimo Furlan, Tomasz Zimoch
> WIZJA LOKALNA NA STADIONIE X-LECIA | Joanna Warsza & Cezary Polak
> LIKWIDACJA JARMARKU EUROPA |
> RADIO STADION NADAJE | Radio Simulator and backyardradio Berlin
> PALOWANIE | annas kollektiv
> SCHENGEN | Schauplatz International
|