Poprzedni | Następny
2007 WIZJA LOKALNA NA STADIONIE X-LECIA
inscenizowany spacer z udziałem świadków pewnych wydarzeń

Wizje lokalne organizowane są zazwyczaj w miejscach, gdzie wydarzyło się coś ważnego, gdzie zapisana jest jakaś historia, którą naoczni świadkowie próbują przywołać poprzez relację i odtworzenie wydarzeń. Drugi odcinek Finisażu Stadionu X-lecia wykorzystywał, stosowaną przez policję lub historyków, strategię wizji lokal­nej do zain­scenizowania spotkań z ludźmi, których los powiązał z tym nie­samowitym obiek­tem – socrealistyczną ruiną w centrum miasta oraz wielo­kul­turowym tar­gowiskiem. Pod­czas zaaranżowanego spaceru publiczność spotkała między innymi Stanisława Królaka – wybit­nego finalistę Wyścigu Pokoju z 1956 roku; Janusza Zaor­skiego – kibica i reżysera fil­mowego; kupców CHD Stadion i pionierów handlu w okolicy; architektów-orędowników wpisania Stadionu na listę zabytków; tan­cerki z zespołu ludo­wego występującego na słynnych dożynkach; pracow­ników Cen­tral­nego Ośrodka Spor­towego, planistów Euro 2012 oraz profesora Adama Romana, autora rzeźby Sztafeta. Wizja lokalna – zamiast weryzmu – proponowała teatr dokumen­talny, w którym zaproszone osoby grały samych siebie.


Stadion Dziesięciolecia przez znaczną część swojej historii wykorzystywany był do celów nie tylko spor­towych. Geneza Stadionu miała podłoże propagan­dowe – zbudowany w stachanowskim tempie dwunastu miesięcy obiekt otwarto z pompą 22 lipca 1955 roku z okazji rozpoczynającego się w Warszawie Światowego Festiwalu Młodzieży. Miał być wizytówką komunistycz­nego porządku. Nośnikiem nowych treści miała być także jego architek­tura. Dlatego wokół Stadionu nie zain­stalowano ogrodzenia i przez okrągły rok mógł tam wejść każdy, kto miał na to ochotę. Wstęp limitowano tylko pod­czas zawodów spor­towych, kon­certów czy pokazów kaskader­skich. Lud War­szawy skwapliwie skorzystał z tej wolności, wykorzystując stadionową koronę i trybuny jako miej­sce schadzek, libacji i pokątnych interesów. Realizacji nie doczekały się też socrealistyczne posągi, które miały ozdabiać stadionową bramę od strony Wisły. Przy­gotowano kamienne cokoły, ale nigdy nie ustawiono na nich monumen­tal­nych rzeźb. Nie powstał również fresk inspirowany historią państwa pol­skiego w duchu walki klas i marksistowskiej teorii dziejów, który w bramie od strony alei Zieleniec­kiej chciał namalować zachwycony PRL młody artysta z Meksyku. Jedynymi stałymi emblematami socrealizmu były płaskorzeźby na mar­murowej trybunie dla oficjeli. Ale tymi, którzy mogli dostrzec ich komunistyczna symbolikę, byli zasiadający w loży par­tyjni notable – ze zwykłych trybun te detale nie były widoczne. Architekci spryt­nie ominęli rafy socrealizmu. W latach pięćdziesiątych XX wieku spor­towa arena na war­szaw­skiej Pradze Południe była Stadionem-rzeźbą, jednym z najpiękniejszych obiektów stadionów ziem­nych na świecie, dostosowanym do obowiązujących wówczas stan­dardów w budownictwie tego typu.
Spacer był inscenizowaną opowieścią o jednej z ikon PRL-u, Stadionie, którego walory architek­toniczne i oryginalna historia sprawiły, że jest obiek­tem wyjątkowym, w którym przeglądają się dzieje nie tylko Polski, ale i Europy Środkowej ostat­niego półwiecza.

Uczest­nicy, w kolejności pojawienia się na trasie:


1. Jan Wacławik, pracow­nik Cen­tral­nego Ośrodka Sportu, wprowadzenie do historii losów obiektu.
2.Stanisław Królak, laureat Wyścigu Pokoju z 1956 roku, odtworzenie wjazdu na rowerze kolażowym przez tunel pod­czas finiszu Wyścigu Pokoju.
3.Janusz Zaor­ski, relacja kibica z ostatniego międzynarodowego meczu na Stadionie Polska–Fin­lad­nia z 1981 roku.
4. Kupcy z Centrum Handlowo-​Detalicznego Stadion, opowieść o ponad dwudziestu latach spędzonych na Stadionie, począwszy od roz­stawianych tam łóżek polówek, przez wiaty, blaszane szczęki, po roz­terki związane z likwidacją bazaru i poszukiwaniem nowej lokalizacji.
5.Lekcja tańca – demon­stracja frag­mentów choreografii wykonywanej w kilkutysięcznym tłumie przez uczest­niczki tańców dożynkowych. Układ ruchów, który zyskiwał pewną spektakularność z perspektywy trybun, wykonany w bliskości widzów okazywał się schematycz­nym wzorem.
6.Królowa sztafety – Teresa Suk­niewicz, polska lek­koatletka, występująca w biegach płotkarskich. Relacja z ustanawiania rekordów świata w biegu na sto metrów przez płotki oraz meczów lek­koatletycz­nych na Stadionie.
7.Tomasz Kwieciński, ATJ architekci, opowieść o zaniedbanym dziedzic­twie socjal­nego realizmu, kon­cep­cji nabudowania nowego stadionu w niecce starego, strategiach budowania stadionów.
8.Sekret sztafety, profesor Adam Roman, autor rzeźby sztafeta, widocz­nej od mostu Poniatow­skiego, w rozmowie z Cezarym Polakiem opowiadał o stachanowskim tempie pracy, nad­in­ter­pretacji znaczeń, błędzie konstrukcyjnym.

 

Wybrane artykuły i recenzje:

 

Agnieszka Kowal­ska, Wizja lokalna na Stadionie, "Gazeta Wybor­cza" 19.11.2007

 

Sybille Korte, Katze oder Nudel­machine, Ber­linez Zein­tung, 23.11.2007

 

Kaja Pawełek, Długie pożegnanie czyli ostat­nie relacje ze Stadionu Dziesięciolecia.Na żywo!,Obieg.pl, 02.12.2007

18 listopada 19.00 klub Chłodna 25
Stéphane Noël
Chmury z 1000 balonów z helem; wygaszanie miasta; inteligentne drzewa - wykład o projektach w przestrzeni miejskiej oraz pokaz filmu Marcina Latałło z akcji Boniek!

 

Zobacz więcej zdjęć



Finisaż Stadionu X-lecia
seria wydarzeń performatywnych na zrujnowanym Stadionie X-lecia

Zrujnowany Stadion X-lecia był dla wielu Warszawiaków zaskakującym odkryciem. W środku  stolicy wyrastała widowiskowa, jakby antyczna ruina obiektu sportowego, który został zbudowany w 1955 roku z gruzów zburzonej Warszawy. Wokół działało miasteczko wietnamskie. To miejsce przez ostatnich kilkanaście lat funkcjonowało jak miasto w mieście. Botanicy szukali na nim dzikich roślin, archeologowie – fragmentów średniowiecznej Warszawy, antropolodzy – bohaterów, a kulturoznawcy – legend miejskich. Dzięki projektowi Finisaż Stadionu X-lecia udało się wprowadzić na Stadion artystów. W latach 2006-2008 powstało tam w sumie siedem projektów: inscenizowane spacery, fikcyjne mecze, audycje w niedzielnym radiowęźle i nocny spektakl na placu budowy. Sztuka stała się sposobem wskazania fascynującej wielowątkowości tego obszaru, sprawiła, że Stadion można postrzegać inaczej.

Podróż do Azji – spacer akustyczny po sektorze wietnamskim Stadionu Dziesięciolecia z 2006 roku Anny Gajewskiej, Joanny Warszy i Ngo Van Tuonga oraz seria kolejnych sześciu akcji w ramach Finisażu w sezonie 2007/2008: Massimo Furlan Boniek!  Wizja lokalna, Likwidacja Jarmarku Europa, Radio Simulator i backyardradio Radio Stadion Nadaje, annas kollektiv Palowanie i Schauplatz International Schengen, były subiektywnymi wyprawami artystów, sportowców, aktywistów do rzeczywistości „nieistniejącego już” Stadionu, oraz wskazywały na jego problematyczne istnienie. Powstały projekty poruszające przede wszystkim kwestie fascynującej historii i teraźniejszości tego miejsca.

 


 

 



> BONIEK! | Massimo Furlan, Tomasz Zimoch

> WIZJA LOKALNA NA STADIONIE X-LECIA | Joanna Warsza & Cezary Polak

> LIKWIDACJA JARMARKU EUROPA |

> RADIO STADION NADAJE | Radio Simulator and backyardradio Berlin

> PALOWANIE | annas kollektiv

> SCHENGEN | Schauplatz International